شدند و پنج روز توقف نمودند و روز هفتم با كالسكه بخار عازم شهر پاريس شدند و روز هشتم ، وارد گرديده ، در مهمانخانه بزرگ كه منزل پادشاهان است ، نزول اجلال فرمودند و رئيس دولت جمهورى فرانسه « 1 » ، به ديدن آمد و موكب همايون بيست و دو روز در شهر پاريس توقف فرمود و روز سه‌شنبه غره رجب اين سال « 2 » باليمن والاقبال موكب همايون به عزم ممالك ايران نهضت فرمود و روز بيست و پنجم ماه اين رجب « 3 » ، تشريف‌فرماى بندر انزلى گيلان شدند و روز نهم ماه شعبان اين سال « 4 » به دار الخلافه طهران نزول اجلال فرمودند و چون سالهاى سال قبل از حكومت حضرت اشرف و الا حاجى معتمد الدوله بيشتر قنوات كريم خانى كه جزو نهر اعظم شيراز مىشود بعضى منطمس و بعضى انباشته از گل بود و بعضى را به ضميمه آب چشمه جوشك « 5 » كه شرح آن انشاء اللّه تعالى در جلد دويم اين فارسنامه ناصرى بيايد ، اعيان شيراز تصرف نموده بودند و جدولهاى متخذه از نهر اعظم كه حق ارباب‌داران باغستان مسجد بردى و زراعت دور شهر شيراز بود از آب انداخته بودند و اگر از جانب حكومت مؤاخذتى مىشد ، جواب مىگفتند : آب قنوات كريم خانى حق ارباب‌داران است كه از حليهء آبادى افتاده است و در اوايل اين سال حضرت معظم اليه ، تشريف‌فرماى صحراى قمشه شدند و بازديد تعمير قنوات كريم خانى را فرموده ، خالصا لوجه اللّه مبلغى خطير به مخارج آن داده ، به حليهء آبادى رسيد ، پس آب آن قنوات و چشمه جوشك و قنوات ، ميان ارباب‌داران ( رحمة اللّه عليهم ) بر سبيل عدل و انصاف قسمت فرمودند ، روزى كه آب در جداول قديمه ارباب‌داران آمد ، يكى از آنها به عرض رسانيد كه : دشمن آتش‌پرست بادپيما را بگو * خاك بر سر كن كه آب رفته بازآمد به جو « 6 » و هم در اين سال [ 1295 ] : در ارض موات كناره نهر اعظم ، احداث قناتى فرمود كه يك سنگ آسياگردان آب ، داد و آن را به چهارده قسمت فرمود ، چهار قسمت آن را وقف فرموده ، منافع آن را صرف تعمير تكيه زوجه اميرزاده عبد العلى ميرزا ولد ارجمند حضرت معظم اليه و اجرت قرائت قارى قرآن مجيد هر روزه و هر شبه در تكيه مزبوره و اين تكيه در جنب صبوى تكيه خواجه حافظ است و ده قسمت آن را به ده نفر از اعيان شيرازى كه يكى از آنها مؤلف اين فارسنامه ناصرى است مجانا بخشيدند . اى خدا تو منعمان را دوست دار * در عوض ده هر يكى را صدهزار و هم در اين سال [ 1295 ] : نواب و الا ، احتشام الدوله را براى نظم بنادر و دشتى و دشتستان و گله‌دار و نواحى گرمسيرات ، مأمور فرموده ، نواب معظم اليه ، از بهبهان حركت نموده ، روز هفدهم ماه محرم اين سال وارد بندر بوشهر شدند و چون شيخ مذكور خان كنگانى در شيراز محبوس بود ، عمدة الاعيان حاجى عبد النبى تاجر بوشهرى ، او را واسطه گشته ، از شيراز

--> ( 1 ) . رئيس جمهور فرانسه در اين هنگام Mac Mahon بود . ( 2 ) . برابر با اول ژوئيه 1878 . ( 3 ) . برابر با 25 ژوئيه 1878 . ( 4 ) . برابر با 8 اوت 1878 . ( 5 ) . ( از حومه شيراز دو فرسخ بيشتر ميانه شمال و مغرب شهر شيراز ) . فارسنامه ناصرى ، گفتار دوم . ( 6 ) . امثال و حكم دهخدا ، ص 10 .